Herdenkingsplaquette op Oude of Pancratiuskerk vervangen

Aanpassing van namen van slachtoffers

Brummen – Binnenkort wordt de plaquette met namen van slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog vervangen. Deze plaquette is bevestigd aan de Oude of Pancratiuskerk in het dorp Brummen. Vorig jaar is informatie bekend geworden over twee personen die in de namenlijst vermeld staan. Beiden blijken op basis van onderzoek van het NIOD (Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocide-studies) actief te zijn geweest voor de Duitse politie- en inlichtingendienst (de Sicherheitsdienst) en meerdere personen aangehouden en overgeleverd te hebben aan de Duitse bezetter. Daarnaast hebben zij contacten gehad bij het Rechtsfront, de beroepsvereniging van de NSB voor politie, justitie en advocatuur.

De twee namen die binnenkort niet meer op de Brummense plaquette staan zijn die van J.A. Detmar uit Brummen en zijn collega A.J. den Otter uit Ermelo. Beiden zijn op 13 april 1945 gefusilleerd bij Groot Engelenburg. Over de activiteiten van beide heren is al sinds de afloop van de Tweede Wereldoorlog twijfel. Maar uit onderzoek van het NIOD blijkt dat Detmar en Den Otter in dienst van de SD verschillende arrestaties hebben verricht. Het ging daarbij om joden, illegalen, onderduikers en zwarthandelaren. Hoeveel mensen er door toedoen van het duo is omgekomen is niet helemaal duidelijk, maar volgens de NIOD staat vast dat zeker twee verzetslieden en een joodse onderduiker die door hen in opdracht van de Duitsers zijn opgepakt zijn omgebracht door de nazi’s. Voor de NIOD was dit vorig jaar mei reden om de naam van Detmar van de Nationale Erelijst van Gevallenen af te halen.

Omdat de namen van Detmar en Den Otter op de Brummense plaquette zijn opgenomen en er bij de Oude of Pancratiuskerk jaarlijks op 4 mei ook een herdenkingsceremonie plaatsvindt, heeft burgemeester Van Hedel zich in het afgelopen jaar verdiept in de historie van Detmar en Den Otter. Samen met de voorzitter van het comité 4 mei in Brummen heeft hij het centraal oorlogsarchief in Den Haag bezocht en zelf de dossiers van zowel Detmar als Den Otter bestudeerd. De bevindingen hebben Van Hedel gesterkt in de opvatting dat uit respect voor de slachtoffers zoals deze vermeld staan op de plaquette en hun nabestaanden, de namen van Detmar en Den Otter hier niet meer op vermeld zouden moeten blijven. Ook het Nationaal Comité 4 en 5 mei geeft in een memorandum en de toelichting daarop aan, dat tijdens de Nationale Herdenking we de slachtoffers herdenken en geen daders. Detmar en Den Otter kan, zoals uit de archieven blijkt, daderschap of mededaderschap aangerekend worden.

“Als vanzelfsprekend zijn zij uiteindelijk ook slachtoffer geworden van de nazi’s en het schrikbewind van het SS-commando Pieters in Groot Engelenburg. Detmar en Den Otter zijn in de nadagen van de oorlog, nadat zij na de Slag om Arnhem uiteindelijk uit de SD gedeserteerd waren, gefusilleerd. Maar gelet de reeks van concrete acties in dienst van de toenmalige bezetter is het niet gepast om hun naam daarop te laten staan”, aldus burgemeester Van Hedel. Hij geeft daarbij aan meegewogen te hebben dat er ook ontlastende getuigenverklaringen over Detmar in het dossier staan. Zo heeft hij mensen geholpen om aan hun arrestatie te ontkomen. Het ging daarbij om bekenden uit zijn eigen omgeving en kennissen.

Omdat de plaquette een initiatief is geweest van een vorig 4 mei comité en bevestigd is aan de muur van de kerk, zijn leden van het voormalige 4 mei comité en het kerkbestuur geïnformeerd. Ook is het voornemen besproken en uitgelegd aan een vertegenwoordiger van de nabestaanden van de J.A. Detmar. “Juist in zo’n gesprek realiseer je je hoe ingewikkeld en verdrietig een oorlog kan zijn”, licht Van Hedel toe. “Door nu de plaquette te vervangen door een versie zonder de namen Detmar en Den Otter, willen we discussies over de namenlijst en eventueel daarmee gepaard gaande emoties, in de toekomst voorkomen.” De gemeente betaalt de kosten van de vervanging van de plaquette. Het is de verwachting dat volgende week de nieuwe plaquette wordt geplaatst.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *