In Brummen gaat iedereen aan de slag voor biodiversiteit

Heel Brummen wil aan de slag om het landschap van Brummen aantrekkelijk te houden en maken voor dieren en wilde planten.

Dat leek althans zo tijdens het Landschapsgesprek 2018 dat maandagavond een bomvolle zaal in pannenkoekenboerderij De Reuvershoeve trok. Bijna 100 mensen kwamen af op het programma ‘Biodiversiteit: iedereen kan iets doen’. Met het landschapsgesprek probeert burgerinitiatief Landschapsnetwerk Brummen mensen die om het landschap geven samen te brengen om het landschap niet aan het toeval over te laten. Daar is volop aanleiding voor, denk bijvoorbeeld maar aan het nieuws over de massale verdwijnen van insecten uit het landschap die wereldwijd het nieuws haalde.

Het landschap van Gemeente Brummen is rijk: tal van bijzondere planten en dieren vinden hier nog een plek en daar mogen we trots op zijn! Dat was de boodschap van landschapsecologe Claire Vos van het Landschapsnetwerk. In een inleiding vertelde zij hoe ‘randen’ in het landschap (bermen, sloten en slootkanten, akkerranden) verbindingen kunnen vormen tussen de resterende leefgebieden van dieren die in geïsoleerde bolwerkjes van natuur overleven. Vaak zijn die natuurgebiedjes maar klein en kan een soort daar, door domme pech, soms verdwijnen. Als de soort dan in de buurt nog leeft, kan via verbindingen in het landschap zo’n plek waar de soort verdween toch teruggevonden worden. In zo’n netwerk van verbonden natuurgebiedjes overleven dieren en planten, zonder de verbindingen lukt dat op termijn niet.

Maar hoe beheer je dan wegbermen en slootkanten op zo’n manier dat dieren en planten er iets aan hebben? Zodanig dat de natuurkwaliteit van het buitengebied er in z’n geheel op vooruit gaat? Maar ook op een manier die de verkeersveiligheid dient? In een enthousiast én praktisch verhaal vertelde Anthonie Stip van de Vlinderstichting hoe je een berm naar de knoppen helpt met ‘klepelmaaien’: het verhakselen van de plantengroei, waarbij de plantenmassa achterblijft in de berm. ‘Brandnetels kweken’ noemde hij het klepelmaaien ook wel, is goedkoop en wordt daarom grootschalig toegepast – óók in de Gemeente Brummen. Door je te verdiepen in wat insecten nodig hebben kan je ook anders maaien. Gefaseerd en met afvoeren van het maaisel: daarbij overleeft 40% van de vlinderrupsen het maaibeheer. Bij klepelmaaien is dat maar 7% en dat is veel te weinig. Zo haal je de insecten weg uit de wegbermen en slootkanten en dat is funest voor de natuur.

Omdat insecten fundamenteel zijn in het natuurlijk systeem zou het beheer van bermen, akker- en weideranden en slootkanten veel meer op die insecten – en daarmee op bloeiende planten! – moeten worden afgestemd. Insecten vormen bijvoorbeeld het stapelvoedsel voor vogels die hier ooit algemeen waren: veldleeuwerik, kievit en patrijs bijvoorbeeld. Deze randen vormen samen, als ze goed beheerd worden, een waardevolle ‘groene infrastructuur’ voor dier- en plantensoorten.

In acht ronde-tafelgesprekken, die het hart zijn van het Landschapsgesprek, werd stilgestaan bij wat je allemaal kan doen om insecten en de biodiversiteit er bovenop te helpen. In de eigen tuin bijvoorbeeld: tegel eruit, bloeiende plant erin. Of je tuin zelfs onderdeel maken van een lokaal ‘bijenlint’ door met je buren bloemen in te zaaien waar bijen en andere insecten iets aan hebben. En cruciaal: onmiddellijk stoppen met gif! Aan een andere tafel werd stilgestaan bij grotere bijenlinten door het landschap, van Eerbeek tot het Kanaal, bijvoorbeeld. En twee tafels bogen zich over de patrijs: die overleeft nog maar net in Gemeente Brummen maar kan er, met hulp van boeren en gemeente, bovenop geholpen worden. Niet ver van Brummen werd in drie jaar tijd bereikt dat de laatste 4 paartjes zich vermenigvuldigden… naar 33 paartjes.  Dat kunnen en willen wij ook, zo bleek. Verschillende boeren zijn al bezig met maatregelen. Door die slim te verbinden én verbindingen te maken in het landschap kan de patrijs hier behouden worden. Daarvoor is het nodig om samen op te trekken: boeren, particulieren met grond in de uiterwaarden, de Gemeente, waterschap en Rijkswaterstaat hebben allemaal de kans om een bijdrage te leveren.

Samen optrekken was ook de boodschap van wethouder Eef van Ooijen. Hij sprak uit dat de Gemeente Brummen de verantwoordelijkheid voor onze biodiversiteit mee wil dragen. Hij sprak ook de ambitie uit om ons hier te spiegelen aan inspirerende voorbeelden, zoals de patrijzen, die elders in het land worden behaald. En het bermbeheer van de gemeente? ‘Laten we slim kijken hoe we natuurvriendelijk bermbeheer als verbindend element tussen natuurkernen kunnen inzetten. En het gesprek aangaan over wat het ons waard is.’ Van Ooijen prees de positieve energie van de avond en kreeg van Landschapsnetwerk een patrijs-speldje mee als symbool van de avond: om de patrijs te redden moet je insecten redden. Om insecten te redden moet je bloeiende planten terugbrengen in het landschap. En dat kan overal, bij en door iedereen. Iedereen kan iets doen!

Het Landschapsgesprek is een initiatief van Stichting Landschapsnetwerk Brummen. Het netwerk geeft een nieuwsbrief uit.

Voor meer informatie of aanmelden kunt u mailen naar 
mail@landschapsnetwerkbrummen.nl.

Landschapsgesprek 2018 Brummen – Foto; Lars Soerink.