Nieuwjaarstoespraak burgemeester Alex van Hedel

Uitgesproken tijdens de nieuwjaarsreceptie op 2 januari 2018 in de centrale hal van het gemeentehuis.

Dames en heren, jongens en meisjes, nieuwe inwoners van de gemeente Brummen, namens het gemeentebestuur heet ik u allen van harte welkom.

Elk jaar opnieuw, wensen wij elkaar het allerbeste toe, gaan we vol verwachting, met goede voornemens, het nieuwe jaar in. Vorig jaar droeg deze nieuwjaarsbijeenkomst het thema “jongeren in Brummen”. Graffiti, disco, toespraken en wensen door en van jongeren. De jeugd heeft de toekomst, ook vandaag.

Nog geen maand later werden wij allemaal getroffen door het plotseling overlijden van wethouder Koos Paauw.  Vorig jaar tijdens de nieuwjaarsreceptie schudde hij menigeen de hand. Een gelukkig en gezond 2017. Hoe graag had hij hier weer gestaan. Hoe graag hadden wij hem hier weer de hand gedrukt. Een bevlogen, gedreven wethouder. Zijn adagium: de mens centraal! Nogmaals: bedankt Koos!

In 2017 zijn verschillende gemeenten opnieuw ingedeeld en is het aantal gemeenten gedaald van 388 naar 380 in Nederland. De gemeente Brummen kan een eigen koers blijven varen en haar verantwoordelijkheden met verve uitvoeren. Daartoe zijn wij gezamenlijk in staat: inwoners, bedrijven en instellingen, verenigingen, ambtelijke organisatie, college en gemeenteraad.

Na een periode van economische crisis en ingezakte woningmarkt, met alle financiële consequenties van dien, is ook de gemeente Brummen er bovenop gekrabbeld. Natuurlijk laten wij gezamenlijk ook onze blijvende aandacht en helpende hand uitgaan naar diegenen die in onze samenleving minder goed mee kunnen.

In het afgelopen jaar hebben wij binnen de complexiteit in Eerbeek, op het gebied van woningbouw, papierindustrie, werkgelegenheid, duurzaamheid en herinrichting centrum, grote stappen kunnen maken in ontrafeling. De gemeenteraad zal zich in de komende twee maanden gaan buigen over het bestemmingsplan. Na de drie nationale decentralisaties, is het welzijnsbeleid lokaal gestoeld (gebaseerd) op een stevig fundament. De verbinding tussen Eerbeek en Brummen blijft hecht, door middel van nieuwe kanaalbruggen, Brummen heeft een aantrekkingskracht op toerisme. Hoe kan het ook anders in zo’n prachtige gemeente.

De gemeente Brummen is goed haar verantwoordelijkheden in te vullen. De gemeente scoort een ruime voldoende volgens het burgerpanel. Saillant detail is dat gemeenten vanaf 100.000 inwoners bij gemeenteraadsverkiezingen een opkomstpercentage kennen van ongeveer 52%, terwijl gemeenten van onze omvang een opkomstpercentage laten zien van 65 tot 70%; aldus het Centraal Bureau voor de Statistiek. Toch baart ook de situatie in Brummen mij zorgen. In 2014 was het opkomstpercentage bij de gemeenteraadsverkiezing slechts 54%, terwijl dat percentage in 1986 op ruim 78% lag.

Wanneer ik spreek over ‘de gemeente’, dan heb ik het over u als inwoners of ondernemers, dan heb ik het over jongeren en statushouders, dan heb ik het over vrijwilligers en woningbouwvereniging, dan heb ik het over zangkoren en voetbalverenigingen, dan heb ik het over onze politie- en brandweermensen en ambulancepersoneel, dan heb ik het over de papierindustrie en horeca. Dan heb ik het over àl het moois en goeds wat wij gezamenlijk voor elkaar over hebben en weten te realiseren in deze prachtige gemeente.

Wordt de alom bekende Pinkstermarkt in haar voortbestaan bedreigd door gebrek aan continuïteit in organisatie? Dan wordt dat door onze samenleving opgepakt. De hele kern Empe stak afgelopen zomer haar handen uit de mouwen bij de uitdaging “Zomer In Gelderland” door Omroep Gelderland; zij behaalden met een magnifieke prestatie de tweede plaats. In het kader van Serious Request vonden in alle kernen van de gemeente Brummen acties plaats om financieel bij te kunnen dragen aan ‘De Stille Ramp’. Onze samenleving maakt dankbaar en met waardering gebruik van vele mantelzorgers en vrijwilligers.

Ik zou bijna willen zeggen, in de gemeente Brummen is ons niets “Te Gek”. We doen het samen met liefde voor onze samenleving in Brummen. Het lied ‘Love changes everything’, van Vrouwenkoor “Te Gek” onderstreept dit.

– muzikaal intermezzo vrouwenzangkoor Te Gek –

Dames en heren, jongens en meisjes,

Ik haal aan uit het huidige, nieuwe regeerakkoord:
“Op school leren kinderen het Wilhelmus, inclusief de context ervan. Ook wordt mogelijk gemaakt dat alle kinderen tijdens hun schooltijd het Rijksmuseum en ons parlement bezoeken”.

Dit jaar op 21 maart 2018, worden er weer gemeenteraadsverkiezingen gehouden. In Nederland worstelen politieke partijen om voldoende leden te krijgen of te behouden, waaruit zij een representatieve kandidatenlijst kunnen opbouwen. Voor de komende verkiezingen is het in Brummen weer gelukt, maar het is en blijft in heel Nederland moeilijk volgens mij.

Commissaris van de Koning, de heer Cornielje, waarschuwt terecht voor ondermijning, ook binnen de lokale politiek. Lieden met verkeerde intenties kunnen zich steeds makkelijker een positie verwerven. Met regelmaat kom ik in contact met inwoners in alle leeftijdscategorieën. Ook bezoek ik bijeenkomsten door, met of voor burgers, zowel lokaal als regionaal. Ik constateer daarbij een aantal zaken:

We hebben steeds meer kennis (middels opleiding, ervaring of internet), we hebben een mening en kunnen die uiten (via media en social media). We kennen onze grondrechten. Een mening over ‘de politiek’ is snel gevormd en wordt snel uitgedragen.
Vervolgens constateer ik ook dat we ons er soms te vluchtig van af maken. De echte invloed die we kunnen uitoefenen, wenden we, wellicht uit gebrek aan kennis, interesse of tijd, te weinig of niet aan.

Uitgaande van het feit dat we in Nederland de democratie allemaal hoogachten, gaan we zitten mokken, demonstreren of, zoals Youp van ’t Hek hen noemt, als een ‘zolderkamerterrorist’ ongenuanceerd en anoniem op social media, in media, ons beklag doen, daarbij soms de normen en waarden van fatsoen overschrijdend. We hebben al snel onze kritiek klaar op “de politiek”.

In onze democratische rechtsstaat, in onze methodiek van ‘polderen’, hebben we gezamenlijk heel veel mogelijkheden geschapen voor participatie, inspraak, bezwaar en beroep. We hebben het recht van vereniging, vergadering en demonstratie. Maar onze polder dreigt water te gaan maken, dreigt te gaan verzuipen wanneer we gezamenlijk niet de verantwoordelijkheid nemen van ‘democratisch besturen’.

Nederland valt stil. Vanaf de polderdijk kijken we toe. Versnippering in politieke partijen, tanende ledenaantallen bij politieke partijen, minder animo om zich kandidaat te stellen, risico van ondermijning, gebrek aan vertrouwen, denigrerende publiciteit; een hellend vlak.

Democratie betekent ook een morele plicht je handen uit de mouwen steken, ook op politiek bestuurlijk niveau. Meedoen, bezig zijn met je eigen omgeving. Ook die morele plicht kan boeien, interesseren en welbestede tijd betekenen. Je hoeft geen professor te zijn, geen bestuurskundige, geen politicoloog.

Liefde hebben voor je gemeente, voor je dorp, voor je omgeving. Ik heb heel veel waardering voor alle gemeenteraadsleden in Brummen die zich ook de afgelopen 4 jaar met liefde, met verantwoordelijkheid hebben ingezet voor de stoeptegels, voor mantelzorg, voor sport, voor woningbouw, voor duurzaamheid, voor nieuwe basisscholen, voor afvalinzameling, voor de bibliotheek, voor de portemonnee van de gemeente. Om te kunnen besturen, om democratisch te kunnen besluiten werden zij 24 uur per dag ondersteund door een loyale en deskundige ambtelijke organisatie, inclusief politie, brandweer en geneeskundige diensten.

Hoewel ik het alleszins zinvol vind dat wij onze kinderen het Wilhelmus leren, dat zij het Rijksmuseum en het parlement bezoeken, vind ik het nog véél belangrijker dat kinderen en volwassenen onze staatsinrichting kennen en weten hoe daaraan deel te nemen. Hoe werkt ons bestuur op Europees, landelijk, provinciaal en lokaal niveau. Hoe kun je echt invulling geven aan onze democratie, zonder niet alleen van de polderdijk te roepen. Wanneer we daar nationaal en lokaal te weinig aandacht aan besteden, hollen we onze democratie uit. Ik zou het regeerakkoord daarop graag aangevuld zien. Voor burgemeesters zie ik een mooie onafhankelijk taak, zolang als zij tenminste nog geen gekozen burgemeester zijn geworden, om door middel van  gastcolleges hieraan ook invulling te geven; op basis en voortgezet onderwijs, bij verenigingen en instellingen. Ik prijs daarbij ook het succesvolle initiatief van onze gemeenteraad om jaarlijks de burgerschapsdag voor kinderen van groep 8 te organiseren. En ook de roefeldag zien wij steeds als mooie kans om kinderen kennis te laten maken met de verschillende aspecten van een gemeente.

De lokale democratie dat bent u; kijk niet vanaf de polderdijk mokkend toe. Door uw verantwoordelijkheid te nemen verovert u het paradijs in Brummen. Conquest of Paradise.

– muzikaal intermezzo Brummen Mannenkoor –

Dames en heren, jongen en meisjes,

“Cést le ton qui fait la music. De toon maakt de muziek.” Figuurlijk betekent het evenzoveel als “hoe iets gezegd wordt is bepalend hoe iets opgevat wordt”. Het is niet voor niets dat deze nieuwjaarsbijeenkomst, waarbij we elkaar alle goeds toewensen, geplaatst is in het thema muziek. Cultuur bruist in onze gemeente en met in totaal ongeveer dertig zangkoren en muziekverenigingen blijkt dat we een buitengewoon zanglustige en muzikale gemeente zijn. Gelukkig, want juist muziek kan mensen verbinden.

De gemeenteraad van Brummen heeft de afgelopen 4 jaar op een constructieve, deskundige en respectvolle wijze onze mooie gemeente bestuurd; dat boezemt voor de komende vier jaar vertrouwen in. Ik hoop dat alle inwoners zich op 21 maart aanstaande betrokken tonen, maar vooral ook, daarvoor en daarna.

Ik dank alle vrijwilligers in onze samenleving die een belangrijke bijdrage hebben geleverd aan ons lokale welzijn. Ik wens dat zij dat in 2018 kunnen en willen blijven voortzetten als belangrijke pijler.

Onze bedrijven, ondernemers, instellingen en verenigingen zijn een belangrijke bindende factor, die het wonen, werken en ontspannen in de gemeente mogelijk maken. Ik wens dat zij de uitdagingen in 2018 weer volop en succesvol weten in te vullen.

Dit geheel, onze samenleving in Brummen, boezemt vertrouwen in voor onze nieuwe inwoners die speciaal voor deze avond uitgenodigd zijn. Voor zover zij gehoor hebben kunnen geven aan mijn uitnodiging en hier aanwezig zijn, hoop ik hen dadelijk persoonlijk de hand te kunnen geven. Ik ken u nog niet persoonlijk, dus ik hoop dat u mij dadelijk tegemoet treedt. Ik ben te herkennen aan de ambtsketen.

Na afloop kunt u als welkome nieuwkomer een lekkere attentie en een ‘Brummen-tasje’ in ontvangst nemen.

Ik dank Finn Smedes en Joost Norel van Muziekvereniging Eendracht, het Vrouwenkoor “Te Gek” en “Brummens Mannenkoor” voor hun opluistering. Ik heb niet gevraagd het Wilhelmus ten gehore te brengen, aangezien we dat in Nederland nog meer moeten gaan oefenen. Ongetwijfeld kan dadelijk de pretband Help Ons Bloaz’n ons lokale volkslied als eerste inzetten.

Ik wens u allemaal, namens het gemeentebestuur van Brummen en mede namens mijn echtgenote Graziella, een gezond en gelukkig 2018 toe. Ik ‘ben zo bli-j dat Brummen besteet’. Gezondheid.